ดนตรี
ช่วงวัย 7-14 ปี เป็นช่วงของการพัฒนาทางด้านกายอารมณ์ความรู้สึก หลักสูตรดนตรีในโรงเรียนวอลดอร์ฟ จะเป็นการพัฒนาเด็กตามวัยด้วยดนตรี เป็นการจับคู่ระหว่างธรรมชาติของดนตรีกับธรรมชาติของเด็ก วิธีการและเนื้อหาจะถักทอเข้าด้วยกัน เด็กเรียนรู้ความงามของโลก ความรื่นรมย์ของชีวิต และสุนทรียศาสตร์ ผ่านการเรียนภาษาของดนตรี เพื่อเติมเต็มประสบการณ์ความงามให้แก่ดวงจิตของเด็กๆ การสร้างหรือการฟังดนตรี คือการพบความงามโดยตรงที่สุด ดนตรีเป็นศิลปะที่มีความเป็นส่วนตัว ขณะเดียวกันก็มีลักษณะทางสังคมด้วยเช่นกันช่วงวัย 7-14 ปี เป็นช่วงของการพัฒนาทางด้านกายอารมณ์ความรู้สึก หลักสูตรดนตรีในโรงเรียนวอลดอร์ฟ จะเป็นการพัฒนาเด็กตามวัยด้วยดนตรี เป็นการจับคู่ระหว่างธรรมชาติของดนตรีกับธรรมชาติของเด็ก วิธีการและเนื้อหาจะถักทอเข้าด้วยกัน เด็กเรียนรู้ความงามของโลก ความรื่นรมย์ของชีวิต และสุนทรียศาสตร์ ผ่านการเรียนภาษาของดนตรี เพื่อเติมเต็มประสบการณ์ความงามให้แก่ดวงจิตของเด็กๆ การสร้างหรือการฟังดนตรี คือการพบความงามโดยตรงที่สุด ดนตรีเป็นศิลปะที่มีความเป็นส่วนตัว ขณะเดียวกันก็มีลักษณะทางสังคมด้วยเช่นกัน
ป.1 เริ่มต้นด้วยขลุ่ย pentatonic ด้วยโทนเสียงที่ยังคงให้ความรู้สึกโอบอุ้มและปกป้อง เด็กเรียนรู้ท่วงทำนองและเสียงผ่านเพลงพื้นบ้านที่โน้ตไม่ซับซ้อน และฝึกเป่าโดยทำตามครูประจำชั้น เด็กเป่าขลุ่ยด้วยกัน เรียนรู้จังหวะเสียง และลมหายใจเข้าออกไปด้วยกัน ระหว่างตัวเด็กและสิ่งแวดล้อม
ป.2 เด็กยังคงเรียนดนตรีด้วยกันกับเพื่อนอย่างสอดคล้อง และยังคงเรียนผ่านการเลียนแบบการเป่าจากครูประจำชั้น อาจมีเพลงใหม่เข้ามาที่มีท่วงทำนองและจังหวะที่ชัดเจนขึ้น นำเสียงใหม่เข้ามาเพิ่ม เด็กๆ เริ่มเปลี่ยนเครื่องดนตรีจากขลุ่ย pentatonic เป็นขลุ่ย diatonic recorder ในป.2 เทอม 2 และยังคงได้ฝึกการฟังผ่านประสาทหูของตนเอง
ป.3 เด็กๆ เติบโตขึ้นทั้งทางกายภาพ และเริ่มมีความเป็นตัวของตัวเอง เด็กจะมีเครื่องดนตรีเฉพาะของแต่ละคน โดยจะเริ่มเรียนเครื่องสายในขั้น ป.3 เทอม 2 ซึ่งครูประจำชั้น ครูดนตรี และนักดนตรีบำบัด จะทำงานร่วมกันเพื่อเลือกเครื่องสายที่เหมาะสมให้เด็กแต่ละคน เด็กอาจจะได้ไวโอลิน หรือเชลโล เพื่อส่งเสริมพัฒนาการด้านดวงจิตที่สมดุลไปพร้อมกับการเรียนรู้ความงามของภาษาดนตรี เริ่มอ่านและเรียนรู้โน้ตต่าง ๆ
ป.4 เด็กๆ ยังคงเรียนเครื่องสายเฉพาะของตนเอง และเริ่มคุ้นเคยกับ เสียง โน้ต และจังหวะ เสียงใน diatonic tone ยังคงให้ความรู้สึกมั่นคงและปลอดภัย เด็กเริ่มเรียนรู้ที่จะเล่นด้วยกันกับเครื่องดนตรีชนิดอื่น
ป.5 เริ่มการเรียนบรรเลงเพลงรวมวงกันเป็นออร์เคสตรา ในเพลงที่ไม่ซับซ้อนจะเริ่มมีเครื่องสายชนิดอื่นเพิ่มขึ้น เช่นวิโอลา หรือเครื่องเป่าลมไม้
ป.6 – ม.2 ในวิชาดนตรียังคงมีการเรียนและฝึกออร์เคสตรา และเริ่มเรียนบทเพลงจากนักดนตรีคลาสสิค ในยุคสมัยต่างๆ เห็นความงดงามของการเรียบเรียงสอดประสานของภาษาดนตรี เป็นสิ่งเติมเต็มและส่งเสริม พัฒนาการที่สำคัญให้ดวงจิตของเด็ก
ครูอยากบอก
เรื่องเล็ก…ที่ไม่เล็ก @โรงเรียนไตรพัฒน์
.. ทำไม? เลี้ยงเด็ก 1 คน ต้องใช้คนเลี้ยงทั้งหมู่บ้าน .. พ่อแม่แต่ละคนแต่ละบ้าน สำคัญมากๆ ต่อเด็กทุกคนของเรา .. เพราะเราล้วนแต่เป็นสิ่งแวดล้อมของกันและกัน
’คณิตศาสตร์เชิงคุณภาพ‘ ’เลขกับการเคลื่อนไหว‘
คณิตศาสตร์ในเด็กเล็กนั้น เราจะนำพาเด็ก ๆ เข้าสู่ความเข้าใจและพัฒนาทักษะทางคณิตศาสตร์ผ่านกิจกรรม และกระบวนการต่าง ๆ ที่เกี่ยวพันกับชีวิตของเด็กอย่างเป็นรูปธรรมเพื่อให้เกิดความเข้าใจถึงตัวเลข ทั้งในเชิงคุณภาพและปริมาณ การเรียนการสอนในเด็กเล็กจึงต้องเชื่อมโยงกับสถานการณ์จริงในชีวิตให้มากที่สุด ไม่ใช่เรียนรู้ผ่านการคิดคำนวณเชิงนามธรรมเท่านั้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งเด็กเล็กจะเรียนรู้และเข้าใจมโนทัศน์ (ความคิดรวบยอด) ทางคณิตศาสตร์ได้นั้นต้องเชื่อมโยงกับการสำนึกรู้และต้องใช้การเคลื่อนไหวร่างกายเพื่อ เชื่อมโยงกับสิ่งนั้น การนำเสนอเนื้อหาต่าง ๆ ต้องมีความเป็นรูปธรรมมากที่สุด เพื่อให้เด็กสามารถเชื่อมโยง และทำความเข้าใจกับสิ่งนั้น ๆ ได้ ได้ลงมือทำ ได้รู้สึกกับสิ่งที่ทำ และนำไปสู่ความเข้าใจในที่สุด “จากแขนขา ผ่านใจ ไปสู่ศีรษะ” เพราะเด็กจะเข้าใจ มีความคิดที่กระจ่างแจ้งได้ เด็กต้อง “รู้สึก” กับสิ่งนั้น ๆ ด้วย ประสบการณ์การเคลื่อนไหว การฝึกฝนการประสานงานระหว่างมือแขนขาและสายตา เป็นการให้การศึกษาแก่การรับรู้สัมผัส ทำให้สามารถเชื่อมโยงและเกิดเป็นความเข้าใจ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อเด็กได้เรียนรู้ที่จะเคลื่อนไหวอย่างเป็นจังหวะด้วยรูปแบบของตัวเลขที่หลากหลาย ก็จะช่วยพัฒนาความจำได้ดี เช่น การท่องสูตรคูณผ่านการเคลื่อนไหวที่เป็นจังหวะ การปรบมือ ส่งถุงถั่ว การก้าวย่าง การกระโดด สิ่งที่สำคัญในเบื้องต้นของการแนะนำการคำนวณจะต้องเป็นรูปธรรม สามารถเห็นเป็นภาพให้มากที่สุด และเริ่มต้นจากองค์รวม (whole) ไปสู่ส่วนย่อย (parts) จะช่วยสร้างความเชื่อมโยงอย่างถูกต้องระหว่าง การคิดเชิงวิเคราะห์ กับการคิดเชิงสังเคราะห์ […]
การเรียนดนตรีเครื่องสายส่งเสริมพัฒนาการเด็กอย่างไร
ในโรงเรียนวอลดอร์ฟ เด็ก ๆ จะได้เรียนดนตรีเครื่องสายในช่วงวัย 9-10 ขวบ หรือในช่วงประมาณชั้น ป.3 เทอม 2 ซึ่งช่วงวัยนี้เป็นช่วงวัยที่เด็กกำลังเปลี่ยนผ่านจากวัยปฐมวัยที่อยู่ในภาวะกึ่งฝัน ลงมาสู่โลกอย่างเต็มที่มากขึ้น การได้เล่นดนตรีเครื่องสายทำให้เด็ก ๆ ได้สัมผัสประสบการณ์ที่รับรู้ว่าตนเองนั้นเป็นตัวของตัวเองและแตกต่าง จากคนอื่น นอกจากนั้น เด็ก ๆ จะมีโอกาสเชื่อมโยงตนเองในฐานะมนุษย์ที่เต็มไปด้วยอารมณ์ความรู้สึกที่ทั้งกว้าง และลึกผ่านการเรียนดนตรีในกลุ่มเครื่องสาย เสียงที่เกิดจากดนตรีในตระกูลเครื่องสายมีความเชื่อมโยงอย่างแนบแน่นกับหัวใจและเขตแดนของอารมณ์ความรู้สึก แม้ว่าเครื่องดนตรีส่วนใหญ่ต่างก็เข้าถึงอารมณ์ความรู้สึก แต่เสียงของเครื่องดนตรีประเภทเครื่องสาย มักจะเป็นเสียงที่ดึงอารมณ์ความรู้สึกออกมาจากหัวใจได้ เช่นเสียงไวโอลินบรรเลงท่วงทำนองแหลมสูงในซิมโฟนี ของบราห์มอาจทำให้หลายคนรู้สึกถึงความกดดันของบทเพลง หรือเสียงทุ้มต่ำจากเชลโลให้ความรู้สึกโศกเศร้า ที่เรามักจะได้ยินในฉากสะเทือนใจของภาพยนตร์ เสียงที่เกิดจากการดึงคันชักผ่านสายในเครื่องดนตรีตระกูลเครื่องสายนั้นสะท้อนกังวานไปกับหัวใจของมนุษย์ เมื่อบรรเลงออกมาอย่างใส่ใจ เครื่องดนตรีประเภทเครื่องสายสามารถสร้างเสียงที่มีลักษณะคล้ายเสียงของมนุษย์ เสียงที่สะท้อนภาวะภายในดวงจิตของมนุษย์ออกมา รูดอล์ฟ สไตเนอร์ กล่าวถึงกายมนุษย์ที่ประกอบด้วย 3 ส่วนคือ หัว หัวใจ และแขนขา ที่ทำให้มนุษย์มีคุณสมบัติในการคิด การรู้สึก และการลงมือทำ ในทัศนะของสไตเนอร์ ดนตรีในกลุ่มเครื่องสายมีความเชื่อมโยงกับพัฒนาการทางด้านอารมณ์ความรู้สึกอย่างมาก ในห้วงขณะที่คันชักสร้างเสียงขึ้น จะเกิดการเชื่อมโยงอย่างลึกซึ้งกับชีวิตความรู้สึก ซึ่งสอดคล้องกับพัฒนาการของเด็กในวัย 9 ขวบ ช่วงวัยที่เต็มไปด้วยขอบเขตของอารมณ์ความรู้สึกที่ทั้งกว้างและลึก เครื่องดนตรีกลุ่มเครื่องสายช่วยให้เด็ก ๆ ได้ขยายขอบเขตของความรู้สึก […]