เรื่องเล็ก…ที่ไม่เล็ก @โรงเรียนไตรพัฒน์
.. ทำไม? เลี้ยงเด็ก 1 คน ต้องใช้คนเลี้ยงทั้งหมู่บ้าน
.. พ่อแม่แต่ละคนแต่ละบ้าน สำคัญมากๆ ต่อเด็กทุกคนของเรา
.. เพราะเราล้วนแต่เป็นสิ่งแวดล้อมของกันและกัน
ครูอยากบอก
’คณิตศาสตร์เชิงคุณภาพ‘ ’เลขกับการเคลื่อนไหว‘
คณิตศาสตร์ในเด็กเล็กนั้น เราจะนำพาเด็ก ๆ เข้าสู่ความเข้าใจและพัฒนาทักษะทางคณิตศาสตร์ผ่านกิจกรรม และกระบวนการต่าง ๆ ที่เกี่ยวพันกับชีวิตของเด็กอย่างเป็นรูปธรรมเพื่อให้เกิดความเข้าใจถึงตัวเลข ทั้งในเชิงคุณภาพและปริมาณ การเรียนการสอนในเด็กเล็กจึงต้องเชื่อมโยงกับสถานการณ์จริงในชีวิตให้มากที่สุด ไม่ใช่เรียนรู้ผ่านการคิดคำนวณเชิงนามธรรมเท่านั้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งเด็กเล็กจะเรียนรู้และเข้าใจมโนทัศน์ (ความคิดรวบยอด) ทางคณิตศาสตร์ได้นั้นต้องเชื่อมโยงกับการสำนึกรู้และต้องใช้การเคลื่อนไหวร่างกายเพื่อ เชื่อมโยงกับสิ่งนั้น การนำเสนอเนื้อหาต่าง ๆ ต้องมีความเป็นรูปธรรมมากที่สุด เพื่อให้เด็กสามารถเชื่อมโยง และทำความเข้าใจกับสิ่งนั้น ๆ ได้ ได้ลงมือทำ ได้รู้สึกกับสิ่งที่ทำ และนำไปสู่ความเข้าใจในที่สุด “จากแขนขา ผ่านใจ ไปสู่ศีรษะ” เพราะเด็กจะเข้าใจ มีความคิดที่กระจ่างแจ้งได้ เด็กต้อง “รู้สึก” กับสิ่งนั้น ๆ ด้วย ประสบการณ์การเคลื่อนไหว การฝึกฝนการประสานงานระหว่างมือแขนขาและสายตา เป็นการให้การศึกษาแก่การรับรู้สัมผัส ทำให้สามารถเชื่อมโยงและเกิดเป็นความเข้าใจ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อเด็กได้เรียนรู้ที่จะเคลื่อนไหวอย่างเป็นจังหวะด้วยรูปแบบของตัวเลขที่หลากหลาย ก็จะช่วยพัฒนาความจำได้ดี เช่น การท่องสูตรคูณผ่านการเคลื่อนไหวที่เป็นจังหวะ การปรบมือ ส่งถุงถั่ว การก้าวย่าง การกระโดด สิ่งที่สำคัญในเบื้องต้นของการแนะนำการคำนวณจะต้องเป็นรูปธรรม สามารถเห็นเป็นภาพให้มากที่สุด และเริ่มต้นจากองค์รวม (whole) ไปสู่ส่วนย่อย (parts) จะช่วยสร้างความเชื่อมโยงอย่างถูกต้องระหว่าง การคิดเชิงวิเคราะห์ กับการคิดเชิงสังเคราะห์ […]
การเรียนดนตรีเครื่องสายส่งเสริมพัฒนาการเด็กอย่างไร
ในโรงเรียนวอลดอร์ฟ เด็ก ๆ จะได้เรียนดนตรีเครื่องสายในช่วงวัย 9-10 ขวบ หรือในช่วงประมาณชั้น ป.3 เทอม 2 ซึ่งช่วงวัยนี้เป็นช่วงวัยที่เด็กกำลังเปลี่ยนผ่านจากวัยปฐมวัยที่อยู่ในภาวะกึ่งฝัน ลงมาสู่โลกอย่างเต็มที่มากขึ้น การได้เล่นดนตรีเครื่องสายทำให้เด็ก ๆ ได้สัมผัสประสบการณ์ที่รับรู้ว่าตนเองนั้นเป็นตัวของตัวเองและแตกต่าง จากคนอื่น นอกจากนั้น เด็ก ๆ จะมีโอกาสเชื่อมโยงตนเองในฐานะมนุษย์ที่เต็มไปด้วยอารมณ์ความรู้สึกที่ทั้งกว้าง และลึกผ่านการเรียนดนตรีในกลุ่มเครื่องสาย เสียงที่เกิดจากดนตรีในตระกูลเครื่องสายมีความเชื่อมโยงอย่างแนบแน่นกับหัวใจและเขตแดนของอารมณ์ความรู้สึก แม้ว่าเครื่องดนตรีส่วนใหญ่ต่างก็เข้าถึงอารมณ์ความรู้สึก แต่เสียงของเครื่องดนตรีประเภทเครื่องสาย มักจะเป็นเสียงที่ดึงอารมณ์ความรู้สึกออกมาจากหัวใจได้ เช่นเสียงไวโอลินบรรเลงท่วงทำนองแหลมสูงในซิมโฟนี ของบราห์มอาจทำให้หลายคนรู้สึกถึงความกดดันของบทเพลง หรือเสียงทุ้มต่ำจากเชลโลให้ความรู้สึกโศกเศร้า ที่เรามักจะได้ยินในฉากสะเทือนใจของภาพยนตร์ เสียงที่เกิดจากการดึงคันชักผ่านสายในเครื่องดนตรีตระกูลเครื่องสายนั้นสะท้อนกังวานไปกับหัวใจของมนุษย์ เมื่อบรรเลงออกมาอย่างใส่ใจ เครื่องดนตรีประเภทเครื่องสายสามารถสร้างเสียงที่มีลักษณะคล้ายเสียงของมนุษย์ เสียงที่สะท้อนภาวะภายในดวงจิตของมนุษย์ออกมา รูดอล์ฟ สไตเนอร์ กล่าวถึงกายมนุษย์ที่ประกอบด้วย 3 ส่วนคือ หัว หัวใจ และแขนขา ที่ทำให้มนุษย์มีคุณสมบัติในการคิด การรู้สึก และการลงมือทำ ในทัศนะของสไตเนอร์ ดนตรีในกลุ่มเครื่องสายมีความเชื่อมโยงกับพัฒนาการทางด้านอารมณ์ความรู้สึกอย่างมาก ในห้วงขณะที่คันชักสร้างเสียงขึ้น จะเกิดการเชื่อมโยงอย่างลึกซึ้งกับชีวิตความรู้สึก ซึ่งสอดคล้องกับพัฒนาการของเด็กในวัย 9 ขวบ ช่วงวัยที่เต็มไปด้วยขอบเขตของอารมณ์ความรู้สึกที่ทั้งกว้างและลึก เครื่องดนตรีกลุ่มเครื่องสายช่วยให้เด็ก ๆ ได้ขยายขอบเขตของความรู้สึก […]
เส้นตรง และเส้นโค้งใน ป.1 สำคัญอย่างไร
หลายคนคงมีคำถามว่า ทำไมเด็กๆ จึงต้องเรียนวิชาวาดลีลาเส้น หรือ form drawing โดยเฉพาะบทเรียนในวันแรก การวาดเส้นตรง ครูจะยืนขึ้นอย่างสง่างาม เดินตัวตรงไปอยู่ต่อหน้าเด็กๆ ตั้งใจลากเส้นตรงที่ตรงมากๆ ราวกับเส้นตรงนั้นเริ่มต้นจากจักรวาล และลากมันลงมาอย่างมั่นคงผ่านกลางลำตัวของครู ดิ่งตรงลงไปยังพื้นดิน และพุ่งตรงดิ่งไปสู่ใต้ผืนพิภพ หลังจากนั้น ครูจะหยิบชอล์กด้วยท่าทางที่มั่นคง และขีดมันลงบนกระดาน จากจุดสูงสุดจนมาถึงจุดต่ำสุด เท่าที่แขนของครูจะสามารถพามันลงมาได้ โดยที่ลำตัวยังตั้งตรง เด็กๆ จะมองเห็นสิ่งที่ครูทำ และจะวาดมันด้วยท่าทีเดียวกับครู ซึ่งในเวลานั้นเองเป็นเวลาที่สำคัญมากที่ครูจะได้รู้จักเด็กผ่านท่าทีในการขีดเส้นตรงเพียงเส้นเดียว ในวันต่อมา เด็กๆ จะได้ลองลากเส้นโค้งกัน โดยท่าทีของครูที่ต่างไปจากเมื่อวาน ในตอนที่วาดเส้นตรง ครูจะมีท่าทีที่โฟกัส ชัดเจน มั่นคง ตั้งตรง ตั้งมั่น แต่สำหรับเส้นโค้งท่าทีของครูจะอ่อนโยน ปลอบประโลม และรู้สึกถึงความโอบกอด โอบอุ้มมากขึ้น การสอนวิชาวาดลีลาเส้น จึงไม่ใช่เพียงการสอนให้รู้จักเส้นสาย หรือมิใช่เพียงการฝึกกล้ามเนื้อมัดเล็ก หากแต่เป็นการสอนจริยธรรมให้เข้าไปในตัวเด็กโดยไม่ต้องพร่ำบ่น เพราะในโลกนี้ ไม่ว่าอะไรที่เรามองเห็น ก็ล้วนแล้วแต่ประกอบมาจากเส้นสายเพียงสองเส้น นั่นคือเส้นตรงกับเส้นโค้ง ในตัวของพวกเขาเองก็เช่นกัน จะต้องมีคุณสมบัติของเส้นสายทั้งสองเส้นนี้อยู่ในตัว คือ เส้นตรงที่จะต้องโฟกัส มีความมั่นคง ความซื่อสัตย์ เที่ยงธรรม แต่ในขณะเดียวกัน […]